BURUN ESTETİĞİ ÖNCESİ VE SONRASI SÜREÇTE HASTA PSİKOLOJİSİ

Burun Estetiği Öncesi ve Sonrası Süreçte Hasta Psikolojisi

1. Rinoplasti Öncesi Burnun Hasta Üzerindeki Etkileri;

Kişiyi estetik ameliyatlara yönlendiren kendisi kaynaklı ve kendinden bağımsız nedenler vardır. Kişinin kendisine ve içinde yaşadığı toplumun özelliklerine göre birçok farklı neden olabilir. Genellikle karşılaştığımız nedenleri sıralayacak olursak;

* Güzellikle ilgili beklentiler

* Beğenilme isteği ile ilgili beklentiler

* Değişim isteği ile ilgili beklentiler

* Kariyer ve Gelecek beklentileri

* Kabul görme-Onanma ile ilgili beklentiler

* Kişinin kendi içinde ya da dışında değiştiremediği şeyleri değiştirme isteğinin bir yansıması

* Rol model alınan, beğenilen, onay gören ya da popüler kişilerle özdeşim kurma isteği

* Özellikle gençlerde başkaldırı, isyan ve karşı koyma isteğinin yansıması

* Ait olduğu ya da doğduğu sosyokültürel ekonomik sınıftan ayrışma isteği

* Yaşlanma ve kaybetme korkuları

* Karşılanmamış tamlık duygusu

Kişilerde estetik ameliyat isteğinin oluşmasına neden olur ve burun estetiği de bunlardan biridir.

Rinoplasti adayının, bu beklentilerin bazılarının gerçekçi olmadığının ve rinoplasti ameliyatının bunların bazılarını karşılamaya yetmeyeceğinin farkında olması gerekir.

Burnunda estetik olarak şekil bozukluğu olduğunu düşünen kişide; herkesin burnuna baktığını düşünme, profil fotoğrafı çektirmekten kaçınma, burnu kamufle etme çabaları (gözlük kullanma, bıyık bırakma ) gibi davranışlar ortaya çıkmaya başlar. Kişi gerçekten estetik ya da fonksiyonel anlamda burnundan rahatsızsa ve/veya yaşamı, çevresel şartları bunu kişi için bir gereklilik noktasına getirmişse ameliyat olması önerilir.

2. Ameliyat Öncesi Burnun Hasta Üzerindeki Fonksiyonel Etkileri;

Burnunda estetik anlamda sorun olan kişide burun fonksiyonları normal olabileceği gibi beraberine nefes almada, koku almada, gözlük kullanmada zorluk (özellikle eğri burunlarda), konuşma sesinin rezonansında problem ve genizden konuşma, sık üst solunum yolu enfeksiyonu (farenjit, sinüzit vs.) , baş ağrısı gibi şikayetler de görülebilir. Burun tıkanıklığı ve ağzı açık uyuma aynı zamanda uyku kalitesinde bozulma, efor kapasitesinde düşmeye de neden olabilir.

Bazı hastalar aslında burundaki fonksiyonel sorunlar nedeniyle ameliyat olmayı düşünmekte ancak burunda estetik olarak beğenmedikleri kısımlarında aynı seansta düzeltilmesini istemektedir. Bu hastalarda zaman içinde estetik beklentiler fonksiyonel beklentilerin önüne geçebilmektedir.

Bazı durumlarda ise asıl amaç estetik düzeltme olmakta ancak kişi mevcut burnun özellikle nefes almadaki olumsuz etkisinin farkında olmamakta veya göz ardı etmektedir. Aslında ameliyat adayı birçok kişi burundan ideal bir şekilde nefes alamamaktadır. Ancak kişi kendi burun solunumu ile idealdeki burun solunumunu karşılaştırma şansı olmadığından mevcut durumunu normal zannetmektedir.

Rinoplasti adayı burundaki estetik ve fonksiyonel durumun farkında olmalıdır. Ameliyat kararında hem estetik hem de fonksiyonel düzeltme yoluna gidilmesi gerekir. Aksi halde estetik düzelme sonrası ameliyat öncesi var olan fonksiyonel problemler daha ön plana çıkmakta, ya da fonksiyonel düzelme sonrası keşke estetik olarak da burnum düzeltilseymiş diyebilmektedir.

3. Ameliyat Öncesi Kararsızlık ve Kaygılar;

Burnunda fonksiyonel ve estetik açıdan sorun yaşayan kişinin ameliyata karar verme, vazgeçme, öteleme şeklinde gidiş gelişlerle geçirdiği bir dönemden bahsediyoruz burada.

Bu süreç kişinin kendisi, ailesi, varsa partneri ve arkadaşları arasında gelişen ve şekillenen bir süreçtir. Çevremizin ameliyata motive ya da demotive edici yorumları, telkinleri, yönlendirmeleri bu dönemle ilgili çok belirleyici olabilmektedir.

Süreç; ameliyata gerek var mı? yok mu? ameliyatın sonucu bu surecin fiziksel, zamansal ve maddi külfetine katlanmaya değer mi? değmez mi? sonuç ne olur? ameliyatla ilgili beklentiler gerçekleşir mi? gerçekleşmezse ne olur? soruları ve bunlara aranan cevaplarla geçmektedir.

Birçok konuda olduğu gibi tabi ki ailemiz, yakınlarımız ve çevremizin görüşleri değerli ve önemlidir. Farklı görüşlere her zaman hepimizin ihtiyacı vardır ve bazen farklı açılardan bakabilmemiz için yaşamsaldır.

FAKAT Nihai karar sizin kendi kararınız olmalıdır.

Bazen bizim yerimize başkalarının karar vermesini ister ya da bekleriz. Bazen başkalarının kararlarını kendi kararımız zannedebiliriz. Gerçekten ameliyat olmaya ihtiyacınızın olup olmadığını ve isteyip istemediğinizi bir kaç farklı zamanda sadece kendinizle konuşmalısınız. Kendinizi iyi/kötü, mutlu/mutsuz hissettiğinizde, sakin bir gününüzde ve daha aktif bir gününüzde olmak üzere bir kaç farklı zamanda kendinizle konuşup  farklı zamanlardaki cevaplarınızı kıyaslayabilirseniz işiniz daha kolaylaşacaktır.

4. Doktor Arama ve Seçimi Sürecindeki Zorluklar;

Rinoplasti adayının belkide en çok zorlandığı aşama doktor arama ve karar verme aşaması diyebiliriz. Buradaki zorluklardan bazılarına kısaca değinecek olursak:

* Günümüz iletişim imkanlarının çok çeşitlenmiş olması bir yandan kişilere bilgiye ulaşma anlamında muazzam kolaylıklar getirirken diğer yandan da beraberinde başka zorluklar oluşturmuştur. Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak ne kadar kolaylaştıysa yanlış ya da yanıltıcı bilgilerle karşılaşmak ve bunların sonuçlarına maruz kalmakta bir o kadar kolaylaşmış oldu maalesef. Rinoplasti yaptırmak isteyen kişiler, araştırmaları esnasında ya da bilgiye ulaşırken şüphe ve kaygı duyabilmekte, abartılı ya da gerçekçi olmayan vaat tedirginlikleri yaşamakta, olumlu ya da olumsuz yorumlar ve yönlendirmelerle karşı kaşıya kaldıklarını düşünebilmektedir.

* Önceki yıllarda rinoplasti ameliyatı yapan/yapabilen yetişmiş doktor sayısı günümüzde bu alanla ilgilenen doktor sayısından çok daha azdı. Önceleri ameliyat olmak isteyen kişi, daha kısıtlı seçenekler içinden bir karar verirken bugün çok daha fazla doktor ve alternatif arasında karar vermeye çalışıyor dolayısıyla bu anlamda kafa karışıklığı da artmış oluyor.

* Kulak Burun Boğaz Uzmanımı yoksa Plastik Cerrahmı? Burnumu kime emanet etmeliyim?

Eğer nefes alma sorununuz yok ve sadece estetik amaçlı burun ameliyatı olacaksanız burun cerrahisinde deneyim sahibi bir Plastik Cerrah veya Kulak Burun Boğaz Uzmanına ameliyat olabilirsiniz.

Unutulmamalıdır ki her KBB uzmanı veya Plastik cerrah estetik burun ameliyatı yapmamaktadır. Deneyim ve bu konuya yoğunlaşmış olması önemlidir.

Burunda estetik problemlerin yanında fonksiyonel sorunlar da varsa mutlaka burun estetik cerrahisinde de deneyimli bir KBB doktoruna ameliyat olmanız veya Plastik cerraha olacaksanız gerektiğinde KBB den destek alabilecek bir cerraha ameliyat olmanız önerilir.

Burun Estetiğinde Doktorunuza Karar Verirken;

* Doktorun Rinoplasti alanındaki deneyimi ve tecrübesini araştırın.

* Aynı hekime ameliyat olmuş kişilerden bilgi alın ve sonuçlarını birebir kendiniz görmeye çalışın.

* Doktorunuzla yüz yüze görüşmeye gidin.

* Daha önceki ameliyatların öncesi ve sonrası fotoğraflarını görün.

* Hekiminizin bu alanda yaptığı çalışmalar nelerdir öğrenin.

Ameliyat olacağınız doktora karar verdikten sonra acabaları bir yana bırakıp doktorunuza güvenin ve pozitif olun. Unutmayın doktorun motivasyonu sizi etkilediği gibi sizin motivasyonunuzda doktoru etkilemektedir. Hem doktorun hem sizin pozitif motivasyonunuz çok önemlidir. Yeni burnunuzun en iyi nasıl olabileceğine odaklanın.

Doktorunuza kendinizi ve beklentilerinizi olabildiğince iyi anlatın. Mümkün olan en iyi sonucun yakalanması için sizin üzerinize düşen kısımlara ilginizi yöneltin. Doktorunuzun tavsiye ve telkinlerini iyi anlayıp katkı sağlamaya çalışın.

5. Ameliyat Öncesi Gün ve Ameliyat Günü Süreci;

Ameliyattan önceki günü, bir benzetme yaparak üniversite sınavından önceki güne benzetebiliriz. Genellikle uyku-uykusuzluk, heyecan ve bekleyiş, kaygı, bazen korku, sürekli aynaya gidip burnuna bakma isteği, aşırı hareketlilik ve fazlaca konuşma ya da suskunluk gibi tepkilenimler yaşanır. Özellikle daha evvel anestezi almamış kişilerde daha sık görülmekle birlikte genelde anestezi kaygısı ve korkusu olur. Oysaki günümüz teknolojisi, tıp imkanları ve yetişmiş personel kalitesi anestezi güvenliği ve konforunu en yüksek düzeye getirmiştir.

Ameliyat öncesi ile ilgili tavsiyemiz; kaygılarınıza değil pozitif beklentilerinize yoğunlaşmaya çalışın. Pozitif olmanız bu süreci daha kolay geçirmenizin temel anahtarıdır

6. Ameliyat Sonrası;

Erken Dönem;

Ameliyat olduktan ve kişi kendine geldikten sonra yeni beklentiler başlar. Bu dönemin tam kelimesi ise MERAK tır.

* Bir an evvel burnunu görmek, anestezinin etkisi geçer geçmez burun üzerinde alçı ya da atel olsa da aynaya bakmak genellikle kişinin istediği ilk şeydir. Aynaya baktıktan sonra bazı tahminler ve yorumlar yapmaya çalışır. Bundan sonra uzunca bir süre aynayla yakın arkadaşlık başlar. Genellikle bu merak beraberinde bir sabırsızlanma getirir.

* Ameliyattan sonra eğer morarma ve şişlikler olmuşsa bu defa bunun kaygısı başlar. Niye bende morarma oldu, daha da artar mı, ne zaman azalır, ne zaman tamamen geçer, bir an evvel geçmesi için başka neler yapabilirim?

* Ardından 2-3 gün süre burnunda kalacak olan tamponların çıkmasına odaklanılır. Tamponlar alındıktan hemen sonra sürekli rahat nefes almak istenir. Oysaki zaman zaman tıkanıp açılacaktır. Ortalama 2-3 hafta dönemsel tıkanıklıklar ve kabuklanmalar olacaktır. Fakat kişi bununla ilgili bilgilenmiş olsa bile kaygı ve korkuya kapılır.

* Sıra atellerin alınmasına gelmiştir. Beklenen gün gelmiş, heyecan artık doruktadır. Burun açılır. Doğruca aynaya yönelinir, uzunca aynaya bakıp incelemek istenir. Tam bir şaşkınlık halidir. Genellikle tuhaf bir yabancılık hissi yaşanır. Gördüğünü anlayamaz tanımlayamaz kişi. Beklentisine uygun mudur? Burundaki ödem ve şişliklerin oranı nedir? Tam halini ne zaman alacaktır? Derken burun bantlanır, oysa kişi tekrar tekrar burnuna bakmak ve yeni şeklini tam olarak hafızasına kazımak istemiştir. Bu noktada kişi artık bir an evvel muayene odasından çıkıp mümkün olduğunca çabuk eve gitmek ve aynaya koşmak ister.

Bu dönemin tavsiye edilen kelimesi ise SABIR dır. Aceleci olmamaya gayret edin. Burnunuzun zamana ihtiyacı olduğunu anlamalısınız. Kişiden kişiye ve buruna yapılan müdahalelerin çeşitliliğine göre değişmekle birlikte ortalama olarak 2-3 hafta kadar sabır göstermeniz gerekecek. Doktorunuzun tavsiye ve telkinlerini iyi anlamaya çalışın, bu doğrultuda yapmanız ve yapmamanız gerekenlere mümkün olduğunca özen gösterin.

Geç Dönem;

Burundaki şişliklerin büyük ölçüde geçtiği ve burnun oturmaya başladığı (genelde 3. aydan sonrasını kapsar) dönemi kastediyoruz. Bu dönemde kişi yeni burnuna alışmış, önceki burnunu büyük ölçüde unutmuştur. Burundaki en küçük detaylara kadar odaklanma başlamıştır. Arkadaşların ve çevrenin olumlu veya olumsuz değerlendirmelerinin doğru olup olmadığını burnuna bakarak kontrol etmeye başlar. Detayları incelemeye, detaylarda kusur var mı? onu bulmaya çalışır. Bu dönem için tavsiyem; ameliyat öncesi beklentilerinizi düşünüp, sonuç sizi yeterince tatmin ediyorsa küçük ayrıntılara takılmayın. Fark edilir bir kusur veya kötü sonuç varsa (rinoplastide %7-15 oranında görülebilir) bunu doktorunuzla paylaşın ve çözüm için işbirliği yapın.

2014 - 2019 © Copyright REVİZYON RİNOPLASTİ Tüm hakları saklıdır.